Çökelek ile ne yapılır? Köy mutfağından 5 kolay tarif
Tarifler
Çökelek ile ne yapılır diye soranlara ilk cevabımız şu: kahvaltıda olduğu gibi yenir, ama asıl hamur işinde ve sıcak yemekte işe yarar. Gözlemenin, böreğin, yumurtanın, hatta bir tabak makarnanın içine girer. Aşağıda köy mutfağında en sık yaptığımız beş tarifi, hepsi yarım saati geçmeyecek şekilde yazdık.
Önce kısaca çökelekten bahsedelim. Çökelek, genellikle yayık ayranı ya da yoğurt kaynatılıp bez torbada süzülerek yapılır. Ufalanan, hafif ekşimsi, az yağlı bir peynirdir. Tuzu yöreye ve eve göre değişir, o yüzden tariflerde tuzu en son, tadına bakarak ekleyin.
1. Çökelekli gözleme nasıl yapılır?
Malzemeler (4 gözleme): 4 yaprak gözlemelik yufka, 2 su bardağı çökelek, yarım demet maydanoz, 2 dal yeşil soğan, 1 çay kaşığı pul biber, pişirmek için tereyağı.
Köyde çökeleğin en bilinen hâli budur. İç harcı için iki su bardağı çökeleği bir kâseye alın, üstüne ince kıyılmış maydanoz, iki dal yeşil soğan ve bir çay kaşığı pul biber ekleyip elle karıştırın. Çökelek çok kuruysa bir iki kaşık yoğurt harcı yumuşatır.
- Hazır yufkayı dörde katlayıp ortasına harcı yayın, kenarlarını kapatın.
- Sacda ya da geniş bir tavada, iki yüzü kızarana kadar pişirin.
- Sıcakken üstüne biraz tereyağı sürün.
Bizim evde gözleme yapılan sabah sofraya başka bir şey konmaz, yanına bir bardak ayran yeter.
2. Çökelekli yumurta
Malzemeler (2 kişilik): 1 avuç çökelek, 2 yumurta, 1 yemek kaşığı tereyağı, pul biber.
Menemenin bir akrabası gibi düşünün. Tavada bir kaşık tereyağını eritin, bir avuç çökeleği ekleyip bir dakika çevirin. Çökelek ısınınca hafifçe kızarır ve kokusu çıkar. Üstüne iki yumurta kırın, karıştırarak ya da göz göz pişirin. Pul biberi en son serpin.
Çökelek tuzlu olduğu için yumurtaya ayrıca tuz eklemeden önce tadına bakın. Çoğu zaman gerek kalmıyor. Domatesin bol olduğu aylarda iki rendelenmiş domatesi tereyağında biraz çektirip çökeleği sonra eklerseniz sulu, ekmek bandırmalık bir kahvaltılık çıkar.
3. Çökelek salatası
Ocak yakmak istemediğiniz günlerin tarifi. Bir su bardağı çökeleğe küp doğranmış bir domates, bir salatalık, kıyılmış yeşil soğan ve maydanoz ekleyin. Üstüne iki kaşık zeytinyağı, biraz pul biber ve isterseniz kuru nane. Domatesin suyu çökeleği yumuşatır, o yüzden salatayı yemeden hemen önce karıştırın; beklerse sulanır. Ekmeğin arasına koyunca okul beslenmesi, yanına haşlanmış yumurta koyunca hafif bir öğle yemeği olur.
4. Çökelekli biber kavurması
Yeşil biberleri halka halka doğrayın ve bir kaşık tereyağında yumuşayana kadar kavurun. Ocağı kısıp çökeleği ekleyin, iki dakika çevirmeniz yeter. Çok pişerse çökelek kurur, o yüzden biber hazır olduktan sonra ekleyin. Sıcak ekmekle ya da bulgur pilavının yanında yenir. Acı seviyorsanız yeşil biberin yarısını sivri biberle değiştirin; Çorum mutfağında bu kavurmanın içine bazen bir avuç doğranmış domates de girer.
5. Tereyağlı çökelekli erişte
Köyde akşam yemeğinin kurtarıcısıdır. Erişteyi ya da makarnayı tuzlu suda haşlayıp süzün. Ayrı bir tavada tereyağını kızdırın, içine pul biber atın. Erişteyi tabağa alın, üstüne bolca çökelek serpin ve kızgın tereyağını gezdirin. Yanına yoğurt koyarsanız tam bir öğün olur. Erişte ev yapımıysa haşlama süresi kısalır, birkaç dakikada bir kontrol edin. Çökeleği sıcak erişteyle önceden karıştırmayın; üstünde kalırsa tereyağını daha iyi tutar.
Kahvaltıda çökelek nasıl yenir?
Tarif istemeyen sabahlar için en kolayı şu: çökeleği bir tabağa alın, üstüne zeytinyağı, pul biber ve biraz kekik gezdirin. Yanına domates, salatalık ve sıcak bazlama koyun. Bazı evlerde çökeleğe biraz bal ya da pekmez eklenir; ekşimsi tadı tatlıyla iyi gider, denemeden önce şaşırtıcı gelebilir.
Çökelek nasıl saklanır?
Çökeleği buzdolabında, ağzı kapalı bir kapta saklayın ve birkaç gün içinde tüketin. Açık bırakılırsa kurur ve buzdolabının kokusunu çeker. Bazı evlerde çökelek porsiyonlara ayrılıp dondurulur. Çözüldükten sonra biraz su salar, bu yüzden dondurulmuş çökeleği kahvaltıda değil, gözleme ve börek içinde kullanmak daha iyi olur.
Bir de şu var: çökelek kokusu ekşimeye döndüyse ya da üstünde küf gördüyseniz kullanmayın. Tadı hafif ekşimsi olmalı, keskin olmamalı.
Çökelek mi, peynirli çökelek mi?
Tariflerin hepsinde düz köy çökeleği kullanabilirsiniz. Daha yumuşak ve doyurucu bir iç harcı istiyorsanız peynirli çökelek de olur; özellikle gözleme ve börekte iyi sonuç verir. Çökeleği tereyağında kızdırdığınız tariflerde de köy tereyağı lezzeti belirgin şekilde değiştiriyor.
Sık sorulan sorular
Çökelek pişirilince erir mi?
Kaşar gibi uzayıp erimez. Isınınca yumuşar, kenarları hafif kızarır. Bu yüzden gözlemede ve yumurtada ufalanmış hâlini korur.
Çökeleğin tuzu fazlaysa ne yapılır?
Kullanmadan önce bir süre soğuk suda bekletip süzebilirsiniz. Tarifte yoğurt, domates ya da patates gibi tuzsuz malzemeleri artırmak da tuzu dengeler.
Çökelek yerine lor kullanılabilir mi?
Kullanılabilir, ama lor daha nemli ve tatlı olur. Çökeleğin ekşimsi tadını bulamazsınız. Lor kullanacaksanız harca biraz daha tuz ve pul biber ekleyin.
Bu tarifler için çökeleği Çorum Büyük Palabıyık Köyü'ndeki çiftliğimizden sipariş edebilirsiniz. Siparişi orhanbabaninciftligi.com üzerinden veriyorsunuz, biz de kargoyla başka illere gönderiyoruz. Siz çökeleği en çok hangi yemekte kullanıyorsunuz? Yorumlarda yazarsanız bir sonraki tarif listesine ekleriz.
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!
Yorum Yap